Sau sinh, cơ thể người phụ nữ trải qua một giai đoạn phục hồi vô cùng nhạy cảm. Nếu được chăm sóc đúng cách, sức khỏe sẽ dần ổn định. Nhưng nếu chủ quan, làm việc quá sớm, nghỉ ngơi không đủ hoặc kiêng khem sai cách, nhiều mẹ có thể gặp phải tình trạng dân gian gọi là hậu sản mòn – một vấn đề âm thầm nhưng ảnh hưởng lâu dài đến thể chất lẫn tinh thần.
Vậy hậu sản mòn là gì, dấu hiệu ra sao và vì sao mẹ sau sinh tuyệt đối không nên xem nhẹ?
Hậu sản mòn là gì? Hiểu đúng để không bỏ lỡ “giai đoạn vàng” hồi phục
Trong dân gian, hậu sản mòn là cách gọi tình trạng cơ thể người mẹ bị suy nhược kéo dài sau sinh, do mất nhiều khí huyết nhưng không được bồi bổ và nghỉ ngơi đúng cách. Khác với mệt mỏi thông thường, hậu sản mòn thường tiến triển âm thầm, kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm nếu không được điều chỉnh kịp thời.
Về góc độ y học hiện đại, bị hậu sản mòn là gì có thể hiểu là trạng thái suy nhược cơ thể sau sinh, liên quan đến:
-
Thiếu máu sau sinh
-
Rối loạn nội tiết
-
Suy giảm miễn dịch
-
Stress kéo dài và thiếu ngủ nghiêm trọng
Điểm nguy hiểm là các triệu chứng ban đầu thường nhẹ, dễ bị bỏ qua, khiến nhiều mẹ chỉ phát hiện khi sức khỏe đã giảm sút rõ rệt.
Hậu sản mòn sau sinh thường xuất hiện khi nào?
Không phải mẹ nào sinh xong cũng bị hậu sản mòn. Tình trạng này thường gặp ở những mẹ:
-
Sinh nở khó, mất nhiều máu
-
Sinh mổ nhưng vận động sớm, làm việc sớm
-
Không được nghỉ ngơi đủ trong 1–3 tháng đầu
-
Kiêng khem quá mức, ăn uống thiếu chất
-
Áp lực chăm con, stress kéo dài
Thông thường, hậu sản mòn sau sinh bắt đầu rõ rệt từ tháng thứ 2–6 sau sinh, khi cơ thể lẽ ra phải hồi phục nhưng lại ngày càng mệt mỏi, suy yếu.
Dấu hiệu sớm của hậu sản mòn – Mẹ sau sinh cần đặc biệt lưu ý
Mệt mỏi kéo dài, nghỉ ngơi vẫn không khỏe
Mẹ cảm thấy:
-
Luôn uể oải, thiếu năng lượng
-
Ngủ dậy vẫn mệt
-
Dễ hụt hơi, chóng mặt khi đứng lên
Đây là dấu hiệu điển hình của suy nhược khí huyết sau sinh.
Đau nhức xương khớp, ê ẩm người
Nhiều mẹ bị:
-
Đau lưng, mỏi gối
-
Đau cổ vai gáy
-
Cảm giác “rã người”, nặng thân
Nguyên nhân thường do cơ thể chưa hồi phục hoàn toàn nhưng đã vận động, bế con, làm việc sớm.
Rối loạn giấc ngủ và tinh thần
Mẹ dễ:
-
Mất ngủ, ngủ chập chờn
-
Hay lo lắng, cáu gắt
-
Giảm khả năng tập trung
Đây là biểu hiện cho thấy hậu sản mòn không chỉ ảnh hưởng thể chất mà còn tác động mạnh đến tâm lý.
Rụng tóc nhiều, da sạm, cơ thể gầy yếu
Một số mẹ nhận thấy:
-
Tóc rụng từng mảng
-
Da xanh xao, khô sạm
-
Sụt cân, người gầy yếu
Những dấu hiệu này phản ánh tình trạng thiếu dưỡng chất và nội tiết chưa ổn định.
Dễ cảm lạnh, hay ốm vặt
Khi bị hậu sản mòn, hệ miễn dịch suy yếu khiến mẹ:
-
Dễ nhiễm lạnh
-
Hay ho, sổ mũi
-
Chậm hồi phục khi ốm
Đây là dấu hiệu cho thấy cơ thể chưa được “bù đắp” sau sinh.
Nguyên nhân khiến mẹ dễ bị hậu sản mòn sau sinh
Hiểu rõ nguyên nhân giúp mẹ phòng tránh tốt hơn:
-
Làm việc quá sớm, không nghỉ đủ thời gian
-
Thiếu ngủ kéo dài do chăm con ban đêm
-
Ăn uống kiêng khem cực đoan, thiếu đạm, sắt, vitamin
-
Căng thẳng tinh thần, lo lắng, trầm cảm nhẹ sau sinh
-
Không được chăm sóc hậu sản đúng cách
Hậu sản mòn có nguy hiểm không?
Hậu sản mòn không nguy hiểm cấp tính, nhưng nếu kéo dài có thể:
-
Ảnh hưởng sức khỏe lâu dài
-
Giảm chất lượng cuộc sống
-
Tăng nguy cơ trầm cảm sau sinh
-
Khiến cơ thể suy yếu sớm, khó hồi phục về sau
Vì vậy, phát hiện sớm và điều chỉnh kịp thời là cực kỳ quan trọng.
Mẹ sau sinh cần làm gì để phòng và cải thiện hậu sản mòn?
-
Nghỉ ngơi đủ, tránh làm việc nặng trong ít nhất 2–3 tháng
-
Ăn uống đầy đủ dưỡng chất, đặc biệt là đạm, sắt, canxi
-
Ngủ bù khi có thể, tranh thủ nghỉ ngơi
-
Giữ tinh thần thoải mái, chia sẻ việc chăm con
-
Thăm khám bác sĩ nếu mệt mỏi kéo dài bất thường
Hiểu rõ hậu sản mòn là gì giúp mẹ sau sinh nhận diện sớm những dấu hiệu bất thường của cơ thể. Hậu sản mòn sau sinh không phải bệnh nguy hiểm tức thời, nhưng nếu chủ quan, nó có thể ảnh hưởng sức khỏe lâu dài cả về thể chất lẫn tinh thần.
Nếu bạn đang băn khoăn bị hậu sản mòn là gì và có những dấu hiệu mệt mỏi kéo dài sau sinh, đừng xem nhẹ. Chăm sóc bản thân đúng cách chính là nền tảng để mẹ khỏe mạnh, chăm con tốt và tận hưởng trọn vẹn hành trình làm mẹ.
Bài viết liên quan:
- Đau bụng khi mang thai do tiêu hóa: đầy hơi, táo bón, IBS – phân biệt & xử trí
- Đau bụng quặn từng cơn khi mang thai: Cơn gò sinh lý hay dấu hiệu bất thường?
- Bầu đau bụng dưới bên phải: Phân biệt đau sinh lý với dấu hiệu bệnh lý
